W środowisku kuchennym pracownicy są narażeni na oparzenia, skaleczenia, przecięcia i poślizgnięcia. Odzież robocza musi więc łączyć ochronę przed tymi zagrożeniami z komfortem, by nie ograniczać swobody ruchów podczas wielogodzinnej zmiany.
1. Kompletny zestaw odzieży pracownika gastronomii
- Bluza kucharska (zapinana na guziki lub napy, najlepiej z oddychającej tkaniny)
- Spodnie kucharskie (luźny krój, elastyczny pas, wzmacniane szwy)
- Fartuch lub zapaska (ochrona przed zabrudzeniami i ciepłem)
- Czapka / bandana (higiena włosów, wentylacja górnej części głowy)
- Obuwie gastronomiczne (antypoślizgowa podeszwa SRC, zabudowany nosek, amortyzacja)
- Warstwa spodnia (koszulka z włókien technicznych lub bawełny, szybko odprowadzająca wilgoć)
2. Kluczowe kryteria wyboru odzieży
2.1 Kolorystyka i widoczność zanieczyszczeń
Jasne barwy (biały, pastelowy błękit) ułatwiają zauważenie włókien lub zabrudzeń, co sprzyja szybkiemu utrzymaniu czystości stanowiska pracy.
2.2 Materiały
- Min. 65 % bawełny – komfort termiczny i odporność na pranie w 60 °C.
- Domieszka poliestrowa (np. 35 %) – przyspiesza schnięcie i zwiększa wytrzymałość.
- Dla stref wysokiej temperatury: tkaniny aramidowe lub z powłoką PTFE (odporność na olej i płomienie).
2.3 Krój i bezpieczeństwo funkcjonalne
- Fason dopasowany, ale niekrępujący ruchów (profilowane rękawy, kliny pod pachami).
- Zapięcia metalowe ukryte lub plastikowe, aby wyeliminować przewodnictwo ciepła i ryzyko zarysowania sprzętu.
- Brak luźnych troków – minimalizacja ryzyka zaczepienia o urządzenia.
- Dla stref serwisu: elementy antystatyczne (norma EN 1149), jeśli obecne są wrażliwe urządzenia elektroniczne (np. kasy, wagi).
3. Obuwie dla gastronomii
Wymagania minimalne według normy PN-EN ISO 20347:2012 (kategoria OB/SB):
- Antypoślizgowa podeszwa SRC (testy na gładkiej i ceramicznej powierzchni pokrytej detergentem lub gliceryną).
- Odporność podeszwy na oleje i tłuszcze (< 10 % utraty przyczepności).
- Absorpcja energii w części piętowej ≥ 20 J (niweluje zmęczenie stawów).
- Wkładka antybakteryjna i wymienna – ułatwia codzienne suszenie i higienę.
4. Charakterystyka głównych kategorii odzieży
Bluzy gastronomiczne
Dwurzędowe guziki pozwalają szybko zamienić stronę brudną na czystą. Materiały powlekane teflonem zwiększają odporność na tłuszcz i plamy.
Czapki kucharskie
Zgodnie z zasadami HACCP stanowią barierę dla włosów. Modele z siateczką lub perforacją zapewniają wentylację i redukują przegrzewanie.
Fartuchy i zapaski
Chronią tułów i uda przed gorącym tłuszczem oraz barwnikami spożywczymi. Najpraktyczniejsze są modele 100 % bawełny z powłoką hydrofobową.
Spodnie kucharskie
Krój typu baggy ułatwia cyrkulację powietrza. Wzmocnienia na kolanach zwiększają żywotność w miejscach częstego kontaktu z podłożem.
Podkoszulki i warstwa bazowa
Koszulki z włókien PC o gramaturze 150 – 180 g/m2 szybko odprowadzają pot, utrzymując temperaturę ciała w strefie komfortu.
5. Podsumowanie i zalecenia
Kompleksowa odzież robocza w gastronomii powinna:
- Spełniać normy PN-EN ISO 13688 (ogólne wymagania) oraz PN-EN ISO 20347 (obuwie).
- Być wykonana z tkanin łatwych do prania i dezynfekcji w minimum 60 °C.
- Zapewniać widoczność zanieczyszczeń, szybkie suszenie i ochronę przed typowymi zagrożeniami kuchennymi.
- Być ergonomicznie skrojona, pozbawiona luźnych elementów i wyposażona w antypoślizgowe, amortyzujące obuwie.